Ostatni Pan na Bychawie

altDzielnica Bychawy — Podzamcze to dzisiaj miejsce interesujące turystycznie z widocznymi jeszcze śladami przeszłości (ruiny pałacu, kompleks zabudowań dworskich) i wyczuwalnym oddechem historii. To też miejsce spacerów, świadek romantycznych uniesień, godny głębszego, bardziej wnikliwego poznania. Książka dr Moniki Głazik Ostatni Pan na Bychawie. Antoni Budny 1861–1943 jest swoistym przewodnikiem po dawnym Podzamczu. Autorka przedstawia Antoniego Budnego, ostatniego właściciela tego miejsca i zaprasza w niezapomnianą, sentymentalną podróż do świata z przełomu XIX i XX wieku.

Z każdą kolejną kartą zaintrygowany czytelnik poznaje człowieka z pasją, niezwykle pracowitego i dobrze wykształconego, z głową pełną marzeń oraz odwagą i energią do ich realizacji. Takiego autentycznego, z krwi i kości, z zaletami i słabościami, np. do kobiet. Z podupadającego majątku czyni on świetnie prosperujące gospodarstwo, liczące się nie tylko w kraju, ale i za granicą, a on sam zyskuje uznanie i autorytet wśród ziemian. Angażuje się w działalność społeczną i wspiera lokalne inicjatywy. Tym samym udowadnia, że można być KIMŚ, nawet jeśli się mieszka na prowincji. Ot, facet z klasą! — chciałoby się powiedzieć.

Logiczny układ treści, piękna oprawa graficzna oraz swoiste „perełki” w postaci archiwalnych dokumentów, unikatowych zdjęć, map, dyplomów — to wszystko sprawia, że książka zaciekawia i porywa czytelnika. Jest to praca naukowa — jednak mnóstwo ciekawostek i cytatów w ramkach oraz barwne wspomnienia bychawian nadają temu opracowaniu lekkości, potęgując przyjemność czytania. To książka dla każdego! Zapraszam do lektury!

Barbara Cywińska,dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bychawie
 Książkę można kupić u wyłącznego dystrybutora tytułu, tj. w księgarni LUMER w Bychawie lub księgarni internetowej: lumer.biz

Elżbieta Przesmycka – „Przeobrazenia zabudowy i krajobrazu miasteczek lubelszczyzny”

altWydawnictwo Politechniki Lubelskiej, Lublin 2004
Autorka podjęła próbę przedstawienia zmian w zabudowie i krajobrazie miasteczek Lubelszczyzny na tle uwarunkowań historycznych. Przedmiotem rozważań są miasta o wielkości do 25 tysięcy mieszkańców leżace między Wisłą i Bugiem. Autorka analizuje istniejące układy urbanistyczne i zabudowę małych miast powstałe na przestrzeni wieków, ze szczegółowym uwzględnieniem zmian zachodzących w okresie międzywojennym i powojennym.
Celem finalnym pracy, założonym przez autorkę, jest propozycja stworzenia mechanizmów chroniących obszary zabudowane miasteczek i ich krajobraz w oparciu o aktualne międzynarodowe zasady współczesnego kształtowania europejskiej przestrzeni zbudowanej, ochrony krajobrazu kulturowego, zarządzania i planowania dziedzictwa, zachowania tradycji miejsca.

„Polska Niezwykła.Województwo lubelskie”

alt

Wydawnictwo Demart S.A. 2010
POLSKA NIEZWYKŁA” to seria, w której autorzy proponują odwiedzanie nie tylko miejsc powszechnie znanych, ale też zapomnianych czy związanych z regionalnymi zwyczajami. Starają się odkrywać lokalne uroki i klimaty. Tomy dotyczące poszczególnych województw rozszerzają tę formułę o wiele bardzo praktycznych informacji.

[Źródło: przeczytane na okładce]

Marta Kubiszyn – „ŚLADAMI ŻYDÓW. LUBELSZCZYZNA”

alt

Producent: Stowarzyszenie Panorama Kultur, Lublin 2011
Publikacja „Śladami Żydów. Lubelszczyzna” ma na celu przybliżenie w syntetyczny sposób bogatej historii i dziedzictwa kulturowego Żydów w województwie lubelskim. Nadano jej formę przewodnika turystycznego, który pozwala na autorskie podejście do prezentowanego materiału.W książce opisano historię i dziedzictwo kulturowe Żydów w 100 miastach i miasteczkach Lubelszczyzny, m.in. w Bychawie.

ZIEMIAŃSTWO NA LUBELSZCZYŹNIE III. Panie z dworów i pałaców tom 2

alt
Wydawnictwo Werset. Lublin 2007

Tom drugi podzielony został na dwa rozdziały. W pierwszym, obejmującym jedenaście tekstów, zatytułowanym „Pasje artystyczne i kolekcjonerskie”, znalazł się m.in. referat  pani Marii Dębowczyk „Dziedziczne pasje ziemianek z podbychawkich dworków: Wola Gałęzowska i Józwów”. W rozdziale drugim „Działalność społeczna i polityczna” zamieszczono dwanaście referatów traktujących o  zaangażowaniu społecznym, pracy oświatowej czy dobroczynnej dam dworu.

Mieczysława Demska-Trębacz – „Muzyczny pejzaż Lubelszczyzny. Dwory i dworki”

alt

Wydawnictwo Polihymnia, Lublin 2005
Kultura muzyczna ziemian, osiadłych na terenach między Wisłą a Bugiem, ukazana jest w niniejszej książce w oparciu o relacje utrwalone we fragmentach przez świadków wydarzeń artystycznych.Fakty i zjawiska z dziedziny życia muzycznego w tej książce zostały osnute wokół relacji Koźmianów i ich krewnych; rodu, którego matecznikiem od końca XVIII wieku był gwór w Gałęzowie.


Marcin Dąbrowski – Cmentarze wojenne z lat I wojny światowej w dawnym województwie lubelskim

Lublin 2004.

„W latach 1914 -1915 przez Lubelszczyznę przetoczyły się działania I wojny światowej. Pola, lasy i wioski zostały pocięte okopami, zasiekami, kilometrami umocnień obronnych. Poważnym zniszczeniom uległy miasteczka, wsie, folwarki, obiekty gospodarcze, świątynie. Zbiorową pamięć o tych wydarzeniach przyćmiły jeszcze większe okrucieństwa II wojny światowej. W miejscowym krajobrazie pozostały jednak groby i cmentarze poległych wówczas żołnierzy. Stanowią one dzisiaj jedyny, najczęściej bezimienny ślad dramatu tysięcy mężczyzn, niekiedy z odległych zakątków Europy i Azji, którzy w obcej ziemi znaleźli miejsce swego wiecznego spoczynku.” [recenzja zamieszczona na okładce książki]. Publikacja zawiera spis cmentarzy, kwater i mogił wojennych z lat 1914-1918, m.in. z:  Bychawy, Zadębia, Bychawki, Zaraszowa Kolonii.

Kajetan Koźmian – Wybór poezji

Kraków 2002
Kajetan Koźmian (1771-1856) poeta, krytyk literacki, publicysta związany z ziemią bychawską. Urodził się 31 grudnia 1771 r. w Gałęzowie koło Bychawy (Lubelskie). W 1831 r. osiadł na stałe w Piotrowicach gdzie zmarł  7 marca 1856 r., pochowany na cmentarzu w Bychawce.
Wybór zawiera: Ody Napoleońskie; wiersze różne; fragmenty poematów Ziemiaństwo polskie i Stefan Czarniecki

Kajetan Koźmian – Ziemiaństwo polskie

Kraków 2000
Rękopiśmienna wersja poematu w pięciu pieśniach. Tekst odnalazł, opracował i, uwagami wstępnymi oraz komentarzem historycznoliterackim opatrzył Piotr Żbikowski.
Utwór składa się z czterech części: pierwsza opowiada o pracy na roli, druga zawiera opis gospodarstwa i zwierząt, trzecia – sadów i lasów, czwarta zaś, najbardziej osobista, jest pochwałą przyjemnego życia rolnika-ziemianina.